4
4
3
3
2
2
1
1

Inne choroby powiek

Nieprawidłowe ustawienie powiek. Jak już wspomniano, powieki służą do ochrony gałki ocznej. Aby spełnić to zadanie, powieki muszą swą wewnętrzną gładką i wilgotną powierzchnią przylegać do gałki, a wielkość ich i ruchy muszą być

prawidłowe. Odchylenia od stanu prawidłowego, powodujące zaburzenia ich czynności, mogą wywołać zmiany chorobowe przedniego odcinka gałki. Na przykład – zbyt krótkie powieki (zmiana wrodzona), nie domykające się dokładnie w czasie snu, pozostawiają odsłoniętą częściowo spojówkę i mogą być przyczyną przewlekłego jej zapalenia. Nieprawidłowo ustawione brzegi powiek mogą szorować przednią powierzchnię gałki i wywoływać chorobę spojówek i rogówek.

CHOROBY WORECZKA ŁZOWEGO Zapalenie woreczka łzowego

Zapalenie woreczka łzowego należy do częstych chorób okuli-stycznych, zwłaszcza wśród ludności wiejskiej. Głównym jego objawem jest łzawienie oczu, najczęściej spowodowane utrudnieniem w odpływie łez z oka (ściślej mówiąc z worka spojówkowego) do nosa. Przeszkoda

w odpływie łez może się znajdować w każdej części aparatu odprowadzającego łzy (np. wywinięcie lub zarośnięcie punktów łzowych, zwężenie lub niedrożność kanalików łzowych lub kanału nosowo-łzowego), najczęściej jednak dotyczy woreczka łzowego i jest spowodowana jego zapaleniem. W przypadku zapalenia woreczka łzowego wyścielająca go błona śluzowa staje się obrzęknięta i zgrubiała, światło przewodu nosowo-łzowego zwężone. Taki stan uniemożliwia normalny odpływ łez do nosa, nadmiar ich gromadzi się w woreczku łzowym, doprowadzając do zastoju, a z czasem do powiększenia objętości woreczka – do jego rozdęcia.

CHOROBY ZAKAŹNE

Najliczniejszą grupę w naszej statystyce stanowili chorzy, którzy utracili wzrok wskutek chorób zakaźnych, powodujących powstanie ciężkich chorób rogówki, prowadzących do wytworzenia się bielma (ospa, rzeżączkowe zapalenie spojówek i rogówki, miąższowe zapalenie rogówki na tle kiły wrodzonej, jaglica). Dzięki przeprowadzanym akcjom profilaktycznym oraz postępom leczenia procent ślepoty z powodu chorób zakaźnych jest u nas obecnie znikomy.

Opadnięcie powiek

Opadnięcie powieki (ptoza) występuje jedno- lub obustronnie i jest spowodowane niedorozwojem albo uszkodzeniem mięśnia podnoszącego powiekę, lub też zaopatrującego go nerwu. Najczęściej jest wrodzone, może jednak wystąpić także po urazie.

Leczenie. W przypadkach wrodzonych leczenie jest wyłącznie operacyjne, a okres interwencji chirurgicznej zależy od stopnia opadnięcia powieki. Jeśli powieka jest opadnięta całkowicie lub w tak znacznym stopniu, że zasłania źrenicę, to widzenie jest utrudnione lub uniemożliwione. W takich przypadkach operację należy przeprowadzić bardzo wcześnie, już w pierwszym lub drugim roku życia, żeby umożliwić widzenie. Należy pamiętać, że proces rozwoju widzenia nie jest jeszcze zakończony z chwilą przyjścia na świat dziecka. Widzenie rozwija się nadal w pierwszych latach życia dziecka i do prawidłowego jego rozwoju konieczne są bodźce wzrokowe ze świata zewnętrznego. Oko, które z tych lub innych powodów nie „patrzy” w czasie pierwszych lat życia, pozostaje już na zawsze niedowidzące, pomimo usunięcia w wieku późniejszym przyczyny uniemożliwiającej widzenie. Te same zasady obowiązują przy innych zmianach wrodzonych, uniemożliwiających prawidłowe widzenie, jak zez istniejący od urodzenia i zaćma wrodzona.

Ma czym pollega właściwe widzenie?

Utworzenie się wyraźnego obrazu na siatkówce nie wystarcza jeszcze do widzenia danego przedmiotu. Może się zdarzyć, że gałka oczna jest najzupełniej prawidłowa i nie ma żadnych przeszkód do wytworzenia się prawidłowego obrazu w oku, a jednak oko nie widzi. Dzieje się tak dlatego, że właściwe „widzenie”, a więc ocena powstających na siatkówce obrazów jest domeną kory mózgu, a nie samego oka.

Urazy głębokie

Urazy głębokie, czyli drążące, są to urazy, które powodują przebicie zewnętrznej, ochronnej błony oka (twardówka, rogówka), prowadząc do uszkodzenia głębszych jego części. Urazy głębokie oka są najczęściej spowodowane przez v ‚ększe lub wpadające z dużą siłą odpryski ciał obcych, które – po przebiciu zewnętrznej otoczki oka – uszkadzają części głębsze i -pozostają zwykle we wnętrzu gałki. Uraz głęboki może być też spowodowany ostrym przedmiotem, który przecina ścianę gałki, ale nie pozostaje w oku (nóż, nożyczki, drut, stalówka itp.). Przebieg choroby i rokowanie co do zachowania oka i wzroku zależą od rozległości wywołanych urazem uszkodzeń, od tego, jakie części oka zostały uszkodzone, od rodzaju zakażenia dodatkowego i innych czynników. Urazy drążące powodują zwykle ciężkie,.uszkodzenia oczu.

Urazy termiczne i chemiczne (oparzeraia)

Wysoka temperatura prowadzi do ścięcia białka tkankowego, a następnie do martwicy tkanek oparzonych. Podobnie działają kwasy i zasady. Oparzenia wywołują zmiany w skórze powiek, w spojówce, twardówce i rogówce. Przy cięższych oparzeniach, zwłaszcza zasadami, mogą ulec zniszczeniu także głębsze części oka. W lekkich przypadkach oparzeń stwierdza się przekrwienie spojówek i powierzchowne zmętnienie rogówki. W razie ciężkiego oparzenia w spojówce występują białe ogniska martwicze, rogówka ma wygląd porcelanowobiały, jest nieprze- zierna, sucha, niewrażliwa na dotyk, wygląda jak ugotowana. Nieraz dochodzi do przebicia rogówki i twardówki i wypłynięcia zawartości