4
4
3
3
2
2
1
1

Jak odpowiednio dobrać okulary?

Odpowiednio dobrane okulary umożliwiają wykonywanie bez zmęczenia pracy z bliska, nie są jednak rozwiązaniem idealnym. Ujemną stroną okularów presbiopijnych (do pracy z bliska w wieku starszym) jest ich zastosowanie do ściśle określonej odległości. Tylko oko z prawidłową akomodacją jest zdolne do wyraźnego widzenia z każdej odległości dzięki możliwości zwiększenia siły łamiącej aparatu optycznego oka. Okulary zwiększają siłę aparatu łamiącego, uzupełniając lub wyrównując (zależnie od potrzeby) niedomogę akomodacji, co umożliwia widzenie z bliska. Mają one jednak wartość stałą i przy braku akomo-dacji nie można za pomocą tych samych szkieł widzieć wyraźnie z daleka i z bliska.

CZY MOŻNA ZAPOBSEC CHOROBOM OCZU?

Największe postępy w medycynie polegają na zapobieganiu i opanowaniu chorób, a nie na ich leczeniu. Zapobieganie jest podstawą postępowania we wszystkich chorobach przewlekłych, a więc także i okulistycznych. Profilaktyka w okulistyce idzie w dwóch kierunkach. Pierwszy – to zapobieganie powstaniu choroby oczu, tam gdzie to jest możliwe, drugi – to zapobieganie trwałemu kalectwu, które istniejąca już choroba może spowodować, to jest upośledzeniu lub utracie widzenia.

Objawy subiektywne

Objawy subiektywne są często niewspółmiernie duże w stosunku do stwierdzanych zmian chorobowych. Chory odczuwa pieczenie, swędzenie oczu, denerwujące i utrudniające pracę. Nieraz występuje uczupie ciała obcego (piasku) pod powiekami i światłowstręt. Podczas badania lekarz stwierdza przekrwienie spojówek powiek, nieraz bardzo nieznaczne, czasem skąpą wydzielinę śluzową w worku spojówkowym.

WADY WZROKU

Zdarza się, że ostrość wzroku w oczach zupełnie zdrowych jest mniej lub bardziej obniżona, czasami bardzo słaba. Obserwuje się to najczęściej przy wadach wzroku. Do wad wzroku zaliczamy nadwzroczność, krótkowzroczność oraz niezborność (astygmatyzm). Wady wzroku są spowodowane nieprawidłową budową oka. Oczy takie nazywamy oczami niemiarowymi.

Oko miarowe. Promienie świetlne na swojej drodze do siatkówki oka zostają załamane przez rogówkę, soczewkę i ciało szkliste (ryc. 3). Wszystkie te ośrodki łamiące oka nazywamy razem aparatem łamiącym lub aparatem optycznym oka, a łączną wartość załamywania promieni świetlnych – łamliwością lub refrakcją oka. Promienie załamane przez aparat optyczny oka przecinają się w ognisku, tworząc wyraźny obraz. Jeżeli siatkówka oka znajduje się w odległości ogniskowej apara-tu optycznego oka, to wytworzone w jej płaszczyźnie obrazy będą ostre – wyraźne. Takie oko nazywamy okiem miarowym, czyli: oko miarowe jest to takie oko, w którym promienie równoległe (tj. idące

Ubytki w polu widzenia

Badaniem okulistycznym wykrywa się ubytki w polu widzenia, najczęściej zmniejszenie ostrości wzroku. Na dnie oka stwierdza się pofałdowanie i uniesienie siatkówki, przeważnie w postaci jednego pęcherza lub kilku, zmianę w wyglądzie naczyń oraz pojedyncze lub mnogie otwory w siatkówce („dziury”, przedarcia). W odwarstwieniu siatkówki pierwotnym te otwory są główną przyczyną odwarstwiania się siatkówki. Przyczyną przedarcia jest często uraz lub wysiłek fizyczny u osób obarczonych jeszcze (w około 90% przypadków) innymi czynnikami usposabiającymi, jak np. krótkowzroczność, bezsoczewkowość, zmiany zwyrodnieniowe siatkówki, zrosty szklistkowo-siatkówkowe i inne.

Jaskra pierwotna

Grupę chorób, w których stwierdza się w oku zmiany spowodowane wyłącznie podwyższonym ciśnieniem śródgałkowym, określamy nazwą jaskry pierwotnej. W grupie tej rozróżniamy kilka postaci różniących się mechanizmem powstania oraz obrazem chorobowym. Do jaskry pierwotnej zaliczamy: 1) jaskrę z zamknięcia kąta przesączania, 2) jaskrę prostą, 3) jaskrę dziecięcą (jaskrę wrodzoną).

Krótkowzroczność

Jeśli aparat łamiący oka będzie za silny lub gałka oczna za duża, to promienie równoległe po załamaniu przez aparat łamiący oka przetną się przed siatkówką, a na siatkówce utworzy się znowu obraz zamazany. Takie oko nazywamy okiem krótkowzrocznym (ryc. 7).

Astygmatyzmem (niezbornością), nazywamy wadę wzroku polegającą na niejednakowym załamywaniu w różnych płaszczyznach promieni świetlnych wpadających do oka. Wada ta zależy najczęściej od wadliwego kształtu rogówki. Rogówka prawidłowa odpowiada kształtem wycinkowi kuli, dzięki czemu załamuje tak samo promienie padające w różnych płaszczyznach. Przy budowie nieprawidłowej rogówka może mieć kształt spłaszczony i wtedy jej krzywizna będzie niejednakowa w różnych południkach (najczęściej w południkach prostopadłych do siebie, poziomym i pionowym, rzadziej w południkach skośnych), co powoduje odpowiednio różne załamywanie promieni świetlnych w odpowiednich płaszczyznach.