Porady

Dobieranie okularów dla dzieci

U ogromnej większości dzieci z wadami wzroku dobranie odpowiednich okularów poprawia ostrość wzroku i zapobiega znużeniu przy pracy. Istnieje jednak pewien odsetek dzieci źle widzących, najczęściej na skutek chorób wrodzonych, którym ani okulary, ani leczenie nie mogą poprawić ostrości wzroku. Czasami ostrość wzroku jest tak obniżona, że nauka w szkole normalnej staje się niemożliwa. Dzieci takie muszą się uczyć w szkołach specjalnych, tzn. w szkołach dla dzieci niedowidzących, gdzie stworzono specjalne warunki do pracy wzroko-wej. Do szkół dla niedowidzących kieruje się te dzieci, których ostrość wzroku wynosi od 6/60 do 6/24 (p. ostrość wzroku) na lepszym oku. Dzieci, których widzenie jest jeszcze słabsze (poniżej 6/60 na lepszym oku), powinny uczęszczać do szkół dla dzieci niewidomych.

Wrzód pełzający rogówka

Wrzód pełzający należy do najcięższych chorób rogówki. Jest spowodowany przeważnie zakażeniem bakteriami zwanymi pneumoko- kami. Występuje najczęściej u ludności wiejskiej, u osób z ropnym zapaleniem woreczka łzowego. U tych osób już nawet niewielki uraz powodujący ubytek nabłonka rogówki (np. ukłucie słomą, kłosem, igłą w lesie przy zbieraniu grzybów, odpryskiem kamieni, metali, węgla itp.), ułatwiając przenikanie bakterii znajdujących się w worku spojówkowym do głębszych warstw rogówki, może spowodować powstanie wrzodu pełzającego. Wrzód pełzający tworzy szarawożółty naciek, umiejscowiony najczęściej w centralnej części rogówki, rozszerzający się stopniowo ku obwodowi i w głąb. W komorze przedniej znajduje się wysięk ropny, opadający na dno komory tzw. ropostek. Zwykle stwierdza się objawy współistniejącego zapalenia tęczówki. Naciek ropny stopniowo obejmuje coraz to głębsze części, aż w końcu może dojść do przebicia rogówki. Jest to ciężkie powikłanie. Po przebiciu rogówki dochodzi do wypłynięcia cieczy z komory przedniej, do wypadnięcia tęczówki, do zrostów tęczówki z rogówką (zrosty przednie). Nawet w przypadkach niepowikłanych następstwem wrzodu pełzającego rogówki jest utworzenie się nieprzeziernej blizny, zawsze znacznie upośledzającej widzenie.

Męczenie się oczu

Spotykamy się jednak często ze skargami na „męczenie się” oczu podczas oglądania telewizji oraz z opiniami o szkodliwości telewizji dla narządu wzroku. Opinie te są niesłuszne. Nie stwierdza się obiektywnie żadnych zmian w narządzie wzroku pod wpływem emisji telewizyjnych. Przeanalizowano wiele ankiet oraz przeprowadzono badania okulistyczne mające na celu wykrycie ewentualnych przyczyn powodujących podawane przez pacjentów dolegliwości. Tak np. Hofstetter (Los Angeles) przeprowadził analizę ankiety mającej na celu sprawdzenie częstości występowania oraz sprecyzowania dolegliwości wzrokowych występujących w wyniku oglądania telewizji. Na 292 osoby 86 podało, że odczuwają dolegliwości podczas patrzenia na ekran telewizyjny. Dolegliwości te, różnorodne, często nie sprecyzowane, nie były charakterystyczne dla żadnego konkretnego uszkodzenia ani schorzenia. Nie były też zależne od wieku chorych. Na podstawie tych wypowiedzi autor dochodzi do wniosku, że dolegliwości te nie były spowodowane telewizją, lecz że chodziło tu o osoby, które w ogóle ulegały znużeniu przy pracy wzrokowej, a więc między innymi podczas obserwowania, zwłaszcza długotrwałego, ekranu telewizyjnego.

Urazy energią promienistą

Wśród uszkodzeń oka energią promienistą najczęściej spotykamy się ze zmianami wywołanymi silnym działaniem promieni nadfioletowych (podczas przebywania na śniegu, podczas naświetlań lampą kwarcową, podczas spawania za pomocą łuku elektrycznego), które powodują tzw. fotoelektryczne zapalenie spojówek i rogówki.

Objawy. Występują one zazwyczaj w kilka godzin po zadziałaniu przyczyny, są na ogół bardzo burzliwe. Chorzy odczuwają silny ból oczu, występuje łzawienie i światłowstręt. Powieki są zaczerwienione i silnie obrzęknięte. W ciężkich przypadkach obrzęk powiek jest tak znaczny, że uniemożliwia otworzenie oczu. Potęguje to przerażenie chorych, którzy sądzą, że utracili wzrok. Na szczęście ta pozornie ciężka choroba jest na ogół niegroźna w skutkach i mija najczęściej po kilku lub kilkunastu godzinach, nie pozostawiając śladów.

Inne choroby powiek

Nieprawidłowe ustawienie powiek. Jak już wspomniano, powieki służą do ochrony gałki ocznej. Aby spełnić to zadanie, powieki muszą swą wewnętrzną gładką i wilgotną powierzchnią przylegać do gałki, a wielkość ich i ruchy muszą być

prawidłowe. Odchylenia od stanu prawidłowego, powodujące zaburzenia ich czynności, mogą wywołać zmiany chorobowe przedniego odcinka gałki. Na przykład – zbyt krótkie powieki (zmiana wrodzona), nie domykające się dokładnie w czasie snu, pozostawiają odsłoniętą częściowo spojówkę i mogą być przyczyną przewlekłego jej zapalenia. Nieprawidłowo ustawione brzegi powiek mogą szorować przednią powierzchnię gałki i wywoływać chorobę spojówek i rogówek.

CHOROBY WORECZKA ŁZOWEGO Zapalenie woreczka łzowego

Zapalenie woreczka łzowego należy do częstych chorób okuli-stycznych, zwłaszcza wśród ludności wiejskiej. Głównym jego objawem jest łzawienie oczu, najczęściej spowodowane utrudnieniem w odpływie łez z oka (ściślej mówiąc z worka spojówkowego) do nosa. Przeszkoda

w odpływie łez może się znajdować w każdej części aparatu odprowadzającego łzy (np. wywinięcie lub zarośnięcie punktów łzowych, zwężenie lub niedrożność kanalików łzowych lub kanału nosowo-łzowego), najczęściej jednak dotyczy woreczka łzowego i jest spowodowana jego zapaleniem. W przypadku zapalenia woreczka łzowego wyścielająca go błona śluzowa staje się obrzęknięta i zgrubiała, światło przewodu nosowo-łzowego zwężone. Taki stan uniemożliwia normalny odpływ łez do nosa, nadmiar ich gromadzi się w woreczku łzowym, doprowadzając do zastoju, a z czasem do powiększenia objętości woreczka – do jego rozdęcia.

CHOROBY ZAKAŹNE

Najliczniejszą grupę w naszej statystyce stanowili chorzy, którzy utracili wzrok wskutek chorób zakaźnych, powodujących powstanie ciężkich chorób rogówki, prowadzących do wytworzenia się bielma (ospa, rzeżączkowe zapalenie spojówek i rogówki, miąższowe zapalenie rogówki na tle kiły wrodzonej, jaglica). Dzięki przeprowadzanym akcjom profilaktycznym oraz postępom leczenia procent ślepoty z powodu chorób zakaźnych jest u nas obecnie znikomy.