Starzenie się oka

Analogicznie do innych narządów z wiekiem występują powolne zmiany we wszystkich tkankach oka, określane mianem starzenia się. Wygląd zewnętrzny oczu ludzi starych jest inny. Skóra powiek jest zwiotczała, pomarszczona, oczy wydają się „mniejsze”, rogówki tracą połysk. To „zmniejszenie się” oczu jest pozorne, spowodowane opadnięciem zwiotczałych powiek i zapadnięciem gałki na skutek zaniku tkanki tłuszczowej w oczodole i zmniejszeniem napięcia układu współ- czulnego. Wydzielanie łez z wiekiem jest zmniejszone. Spojówka przybiera wygląd żółtawy wskutek odkładania się tłuszczu w warstwach podspojówkowych i traci swoją elastyczność, czasami wydaje się przekrwiona (rozrost naczyń spojówkowych). Twardówka przybiera również wygląd żółtawy w wyniku odkładania się ciał tłuszczowych, sztywność twardówki wzrasta. W rogówce tworzą się zmętnienia okrężne (tzw. obwódka starcza – gerontoxon), źrenica jest zwężona, tęczówka bardziej sztywna i odbarwiona (zanik komórek barwnikowych). W soczewce i ciele szklistym na skutek zmian degeneracyjnych pojawiają się zmętnienia określane przez pacjentów jako „mroczki”, „sadze”, „latające muszki”. Na dnie oka można stwierdzić zmiany degeneracyjne, głównie związane z naczyniami. Sama siatkówka wyjątkowo długo zachowuje swój normalny wygląd.

Bardziej istotne dla starzejących się oczu są zmiany czynnościowe, ujawniające się przeciętnie po 40 roku życia i upośledzające sprawność narządu wzroku. Należą do nich: zwiększenie zapotrzebowania na światło, opóźnienie adaptacji do ciemności, upośledzenie akomodacji.

Zapotrzebowanie na światło wzrasta stopniowo z wiekiem. Zostało dowiedzione, że na skutek zwężenia źrenicy i stwardnienia soczewki (która zmienia swe zabarwienie na coraz bardziej żółte) ilość światła otrzymywanego przez siatkówkę w wieku 60 lat jest trzykrotnie mniejsza niż w wieku 20 lat. Nie dowodzi to bezwzględnego upośledzenia czynności widzenia ludzi starszych. Dowiedziono, że np. szybkość rozpoznawania znaków przez osobę sześćdziesięcioletnią może być taka sama jak u dwudziestoletniej, pod warunkiem jednak stworzenia odpowiednich warunków oświetleniowych.

Akomodacja (patrz s. 15). Jak już wspomniano, z wiekiem zakres akomodacji maleje na skutek zmian zachodzących w soczewce i w ciele rzęskowym. Soczewka twardnieje, zmniejsza się jej elastyczność, co utrudnia, a w końcu uniemożliwia zmianę jej kształtu, warunkującą zwiększenie łamliwości. Mięsień rzęskowy czynny w mechanizmie akomodacji, jak wszystkie mięśnie organizmu, z czasem staje się słabszy, niezdolny do dłuższego wysiłku. Czynniki te powodują stopniowe zmniejszenie się możliwości akomodowania, powodując pogarszanie się widzenia z bliska, zwłaszcza przy dłuższej pracy. Często słyszymy od pacjentów, że „przy czytaniu muszą coraz dalej odsuwać książkę”, w końcu, że nie mogą czytać, „gdyż ręce stają się za krótkie”. Przy zmuszaniu się do czytania odczuwają bóle oczu i głowy oraz ogólne znużenie. Objawy te nie są wyrazem choroby, lecz po prostu objawami fizjologicznymi występującymi w starszym wieku na skutek osłabienia akomodacji. Można i należy temu zapobiec przez używanie odpowiednich okularów podczas pracy z bliska.

About The Author

admin

Leave a Reply