Zaburzenia widzenia w zezie

W zezie tylko jedno oko ustawione jest równo, natomiast drugie odchyla się na bok pod większym lub mniejszym kątem, Stan taki zakłóca mechanizm normalnego widzenia obuocznego i powoduje powstanie nowych form widzenia, doprowadzających do wytworzenia się nieprawidłowego widzenia obuocznego. U zezujących przy patrzeniu na wprost obraz przedmiotu obserwowanego tworzy się w plamce tylko jednego (ustawionego równo) oka. W drugim oku obraz tego samego przedmiotu pada na jakąś inną część siatkówki, mniej lub bardziej oddaloną od plamki (zależnie od wielkości kąta zeza), co wywołuje wrażenie widzenia jednocześnie dwóch przedmiotów – występuje tzw. dwojenie.

Jednocześnie w plamce oka zezującego tworzy się inny obraz – obraz przedmiotu, który w danej chwili znajduje się na osi widzenia tego oka. Do świadomości dochodzą obrazy dwóch różnych przedmiotów jednocześnie — występuje pomieszanie obrazów. Naturalnie jest to nie do zniesienia na dłuższą metę, gdyż uniemożliwia całkowicie orientację w otaczającym świecie. Organizm odruchowo broni się przed powstały-

mi trudnościami, dostosowując się do zmienionych warunków patrzenia. Wytwarza się mechanizm przystosowawczy, który stopniowo doprowadza do wytworzenia się nowych, nieprawidłowych form widzenia. Przede wszystkim więc występuje tłumienie, to jest wyłączanie ze świadomości obrazu padającego na plamkę oka zezującego, jako obrona przed pomieszaniem obrazów. Nieużywanie plamki oraz tłumienie tworzących się w niej obrazów doprowadza stopniowo do zaniku zdolności widzenia – tworzy się niedowidzenie oka zezującego. Jednocześnie oko zezujące stopniowo odzwyczaja się od lokalizowania obrazu fiksowanego okiem zdrowym.

W nowych warunkach widzenia jakieś obwodowe miejsce siatkówki przejmuje czynność dawnej plamki i wytwarza się tzw. nieprawidłowa korespondencja siatkówki. Z czasem to nowe, nieprawidłowe widzenie ugruntowuje się i po zasłonięciu oka zdrowego oko zezujące nie może już ustawić się prawidłowo. Przy patrzeniu na jakiś przedmiot, znajdujący się wprost przed okiem zezującym, oko to ustawia się pod pewnym kątem, tak aby obraz tego przedmiotu padł na miejsce siatkówki, które przejęło czynność dawnej plamki. W takim przypadku mówimy

o skośnej fiksacji, która jest wyrazem ugruntowanego nieprawidłowego widzenia obuocznego. Przy tak daleko posuniętych zmianach przywrócenie prawidłowego widzenia obuocznego jest już najczęściej niemożliwe.

Leczenie. Im wcześniej zaczniemy leczyć, tym krótszy jest okres leczenia i tym większe są nadzieje na całkowite usunięcie zmian, nie tylko w sensie kosmetycznym (równe ustawienie oczu), ale i – co jest bardziej ważne – w czynnościowym (przywrócenie prawidłowego widzenia obuocznego). Leczenie jest na ogół żmudne i długotrwałe. W razie zeza istniejącego od urodzenia konieczne jest leczenie operacyjne. Zabieg operacyjny wykonuje się wtedy bardzo wcześnie, nawet w pierwszym, drugim roku życia. W przypadkach zezów powstałych później, tj. przeważnie akomodacyjnych, leczenie powinno być rozpoczęte jak najwcześniej. Jeśli to możliwe, to natychmiast po powstaniu zeza dziecko powinno znaleźć się pod stałą opieką okulistyczną.

Większość zezów akomodacyjnych ustępuje bez zabiegu operacyjnego (ryc. 13), jeśli leczenie zostało rozpoczęte dość wcześnie, zez nie trwał zbyt długo i nie doszło do wtórnych zmian w mięśniach poruszających gałkę oczną. Leczenie ma na celu wyrównanie wady wzroku (przez noszenie odpowiednich okularów), usunięcie niedowidzenia, przywrócenie prawidłowego widzenia obuocznego i przywrócenie, prawidłowego ustawienia oczu. W tym celu stosuje się zasłanianie oka zdrowego (noszenie odpowiednich okularów, w których przed okiem zdrowym umieszcza się zamiast szkła okularowego zasłonkę – obtura- tor), a w razie potrzeby ćwiczenia oka niewidzącego za pomocą specjalnych aparatów, tzw. ćwiczenia pleoptyczno-ortoptyczne. Ćwiczenia te przeprowadza się w przychodniach dla dzieci zezujących. Jeśli leczeniem zachowawczym nie osiąga się zadowalających wyników, konieczne jest wykonanie zabiegu operacyjnego.

About The Author

admin

Leave a Reply